L’insostenibile leggerezza di Manu Invisible (quanto è bambu da 1 a 10?) – S’Imprenta

S’Imprenta – Rassegna stampa dalla colonia
Come ogni sabato mattina su S’Indipendente
Dae carchi mese Manu Invisible est pintende is muros de Casteddu e de is biddas e tzitades a inghìriu, gioghende intre significante e significadu cun is nòmenes de is brand aziendales o de is biddas, mudende-ddos, pro assonàntzia, in cuntzetos noos o in faeddos sardos.
Gasi, su brand Bauli diventat Pauli (Monserrato in sardu), Milka diventat Minchia (cun sa “i” sitziliana cando b’at su fueddu sardu), TV Sorrisi e Canzoni diventat… e vabbè, unu pagu de fantasia… (pagu meda, in beridade).

Su sensu culturale de custos murales est inconsistente, non b’at àtera resone si non nàrrere unu “esisto” a su mundu, e a issu etotu.
Su problema non sunt is muros pintados o is faeddos malos, bi diat mancare àteru, diant a serbire prus iscritas intelligentes in subra de is muros. Su problema est su cualuncuismu e su nudda polìticu-sotziale chi nde essit a pìgiu.
Dae una parte semus assistende a su genotzìdiu palestinesu, si chistionat ònnia die de gherra, sa Sardigna sufrit esertzitatziones militares nucleares, s’ismanniamentu de sa RWM, nos imbiant detenutos de su 41-bis, sa penetratzione de sa camorra, s’assaltu energèticu coloniale, sa sanidade gestida part-time dae Todde est unu disacatu, s’isvendida de is aeroportos a una sotzietade finantziària monopolista privada, sa crisi de is pastores, s’iscola sarda.

S’arte diat dèpere resessire a cambiare is limbàgios e a segare s’istasi asfìtica de is ritmos ripetitivos de s’intelletualidade sarda. Naschimus in su limbàgiu, ma is poetas e is artistas diant dèpere proare a ddu segare e a ddu modificare refusende s’atzetatzione passiva, creende metàforas noas e cuntzetos noos.
Inbetzes Manu Invisible pinnigat in sa publicidade, chi est custa puru comunicativamente potente ma chi imponet un’àteru tipu de balores, de conformismu e de atzetatzione de su status quo, de renùntzia a sa protesta ma no a su consumu. Is brand torrant gràtzias.
Carchi annu faghet, Manu Invisible aiat realizadu unu murale commissionadu dae sa Saras, e tando totu s’ispiegat.

Su ligàmene intre intelletuale e artista no est automàticu: s’intelletuale podet no èssere artista, ma si s’artista non est fintzas intelletuale est isceti unu imbianchinu cun unu pagu de fantasia in prus.
Ma de Banksy, s’ischit, nche nd’at unu isceti.















Monte Entosu (Casteddu Sardu), oto aerogeneratores, 57 MW
Dae Castelsardo online: “Su progetu Monte Entosu previdit oto aerogeneratores de 7,2 megawatt onniunu, pro una potèntzia complessiva de 57,6 megawatt. Sa procedura de Valutatzione de Impatu Ambientale si podet consultare in su portale de su Ministeru de s’Ambiente e de sa Seguridade Energètica. Sa chistione pertocat fintzas Castelsardo. Su gruppu cunsiliare de oppositzione at giutu s’atentzione subra de sas possìbiis cunsighèntzias paesagìsticas de s’impiantu, ammustrande sa visibilidade potenziale de sas istruturas dae su tzentru istòricu, dae su Casteddu e dae sa Loggetta. Declarat in prus chi su Comune resultat intre sos destinatàrios de una comunicatzione ministeriale relativa a su progetu.”
S’espròpriu u prus mannu de terra (e de mare) in s’istòria sarda…
Metanudutu in Sardigna, via lìbera a is espròprios in 23 comunos. “S’assessoradu regionale de s’Indùstria dat su via a s’ìter pro su vìnculu de pùblica utilidade in su tretu Tzentru-Sud de s’Ìsula. Tzitadinos e proprietàrios tenent 30 dies pro sas osservatziones, ma in su territòriu montanu sos dùbios de comitatos e ambientalistas”, dae Cagliari Today
Terna in Ceraxus, espròpriu cun mineta. Dae una denùntzia de su comitatu No Tyrrhenian Link, una lìtera a unu proprietàriu chi bivet in sas campagnas de Ceraxus “unu pagu” minatoria, includet sas frases:
“il giorno 24 del mese di novembre dell’anno 2026, accedendo in sito alle ore 11:45, salvo prosieguo, per prenderne possesso in nome e per conto di TERNA”
“qualora per causa di forza maggiore sia impossibile accedere al sito per prenderne possesso e redigere lo stato di consistenza con relativo verbale, la scrivente Società si immetterà negli immobili di proprietà di codesta ditta, soggetti ad occupazione d’urgenza preordinata all’asservimento coattivo, il giorno 9 del mese di dicembre dell’anno 2026, accedendo in sito alle ore 11:45;”
“DIFFIDA la Ditta a far trovare gli immobili in questione liberi da persone e/o cose per rendere possibile la prevista esecuzione, avvertendo che in caso contrario si ricorrerà alla Forza pubblica, e che comunque l’immissione in possesso sarà effettuata anche se le aree dovessero continuare ad essere utilizzate da chi ne aveva la disponibilità.”
Sa denùntzia de su Coordinamentu de Gallura (post Facebook)
Su Ministeru de s’Ambiente e de sa Seguridade Energètica (MASE) at designadu 8 sitos noos (intre de custos 3 in Sardigna: Monte submarinu de sas Baronias, Mare Bosa Iglesiente e Mare Nurra), amparande su mare italianu in sa Zona de Amparu Ecològicu a su 31%.
Pecau chi durante sas consultatziones, sa sotzietade Tibula s.r.l. apat petidu de modificare sos lacos de su situ amparadu de su Monte submarinu de sas Baronias.
Casteddu, milli istudiantes in pratza: “Dinari a sa gherra mentras sas aulas ruent a pìgios e non tenemus mancu sa carta igiènica”
Dae Sardinia Post: “Dinari a s’iscola, non a sa gherra”. Sos unos milli istudiantes essidos in pratza in Casteddu, pro su “No Meloni Day” ddu iscribent in sos strisciones e ddu torrant a nàrrere mentras isfilant in corteu pro sa tzitade pro arribare a su palatzu de su Consìgiu regionale in ue ant tentu un’assemblea oberta.
“Semus totus antifascistas”, tzèrriant suta de su palatzu sìmbolu de su potere legislativu, isseberadu proite sa issoro non est isceti una manifestatzione contra a Roma ma fintzas contra a sa polìtica locale chi – narant – non intervenit subra de s’edilitzia scolàstica.

Da qualche mese Manu Invisible sta colorando i muri di Cagliari e del circondario, giocando tra significante e significato con i nomi dei brand aziendali o dei paesi, trasformandoli, per assonanza, in nuovi concetti o in parole sarde.
Per cui il brand Bauli diventa Pauli (Monserrato in sardo), Milka diventa Minchia (con la “i” siciliana quando esiste la parola sarda), TV Sorrisi e Canzoni diventa … vabbè, un po’ di fantasia… poca in realtà.

Il senso culturale di questi murales è inconsistente, non c’è altra ragione se non dichiarare al mondo un “esisto” fine a sé stesso.
Il problema in sé non sono i muri dipinti o le parolacce, ci mancherebbe, servirebbero più scritte intelligenti sui muri. Il problema è il qualunquismo e il nulla politico-sociale che emerge.
Da un lato stiamo assistendo al genocidio palestinese, si parla ogni giorno di guerra, la Sardegna subisce esercitazioni militari nucleari, l’allargamento della RWM, ci inviano detenuti al 41-bis, la penetrazione della camorra, l’assalto coloniale energetico, la sanità allo sfascio gestita part-time da Todde, la svendita agli aeroporti ad una finanziaria monopolista privata, la crisi dei pastori, la scuola sarda.

L’arte dovrebbe riuscire a cambiare i linguaggi e rompere la stasi asfittica dei ritmi ripetitivi dell’intellettualità sarda. Nasciamo nel linguaggio, ma i poeti e gli artisti dovrebbero provare a romperlo e a modificarlo rifiutandone l’accettazione passiva, creando nuove metafore e nuovi concetti.
Invece è un ripiego nella pubblicità, anch’essa comunicativamente potente, che riesce a imporre un altro tipo di valori, di conformismo ed accettazione dello status quo di rinuncia alla protesta ma non al consumo. I vari brand ringraziano.
Qualche anno fa, Manu Invisible realizzò un murale commissionato dalla Saras, e allora tutto si spiega.

Il legame tra intellettuale e artista non è scontato, l’intellettuale può non essere artista, ma se l’artista non è anche intellettuale è solo un imbianchino con un po’ più di fantasia.
Ma di Banksy, si sa, ce n’è uno solo.















Monte Entosu (Castelsardo), otto aerogeneratori, 57 MW
Da Castelsardo online: “Il progetto Monte Entosu prevede otto aerogeneratori da 7,2 megawatt ciascuno, per una potenza complessiva di 57,6 megawatt. La procedura di Valutazione di Impatto Ambientale è consultabile sul portale del Ministero dell’Ambiente e della Sicurezza Energetica.
La questione interessa anche Castelsardo. Il gruppo consiliare di opposizione ha richiamato l’attenzione sulle possibili conseguenze paesaggistiche dell’impianto, segnalando la potenziale visibilità delle strutture dal centro storico, dal Castello e dalla Loggetta. Ha inoltre dichiarato che il Comune figura tra i destinatari di una comunicazione ministeriale relativa al progetto.“
Il più grande esproprio della terra (e del mare) nella storia sarda…
Metanodotto in Sardegna, via libera agli espropri in 23 comuni
“L’assessorato regionale dell’Industria dà il via all’iter per il vincolo di pubblica utilità nel tratto Centro-Sud dell’Isola. Cittadini e proprietari hanno 30 giorni per le osservazioni, ma sul territorio montano i dubbi di comitati e ambientalisti”, da Cagliari Today
Terna a Selargius, esproprio con minaccia
Da una denuncia del comitato No Tyrrhennian Link, una lettera ad un proprietario residente nelle campagne di Selargius “lievemente” minatoria, include le frasi:
“l giorno 24 del mese di novembre dell’anno 2026, accedendo in sito alle ore 11:45, salvo prosieguo, per prenderne possesso in nome e per conto di TERNA”
“qualora per causa di forza maggiore sia impossibile accedere al sito per prenderne possesso e redigere lo stato di consistenza con relativo verbale, la scrivente Società si immetterà negli immobili di proprietà di codesta ditta, soggetti ad occupazione d’urgenza preordinata all’asservimento coattivo, il giorno 9 del mese di dicembre dell’anno 2026, accedendo in sito alle ore 11:45;”
“DIFFIDA la Ditta a far trovare gli immobili in questione liberi da persone e/o cose per rendere possibile la prevista esecuzione, avvertendo che in caso contrario si ricorrerà alla Forza pubblica, e che comunque l’immissione in possesso sarà effettuata anche se le aree dovessero continuare ad essere utilizzate da chi ne aveva la disponibilità.”
La denuncia del Coordinamento di Gallura (post Facebook)
Il Ministero dell’Ambiente e della Sicurezza Energetica (MASE) ha designato 8 nuovi siti (tra cui 3 in Sardegna: Monte sottomarino delle Baronie, Mare Bosa Iglesiente e Mare Nurra), tutelando il mare italiano nella Zona di Protezione Ecologica al 31%.
Peccato che durante le consultazioni, la società Tibula s.r.l. abbia chiesto di modificare i confini del sito protetto del Monte sottomarino delle Baronie.
Cagliari, mille studenti in piazza: “Soldi alla guerra mentre le aule cadono a pezzi e non abbiamo nemmeno la carta igienica”
Da Sardinia Post: “Soldi alla scuola, non alla guerra”. I circa mille studenti scesi in piazza a Cagliari, come in tutta Italia, per il “No Meloni Day” lo scrivono negli striscioni e lo ripetono mentre sfilano in corteo per la città per raggiungere il palazzo del Consiglio regionale dove hanno tenuto un’assemblea aperta.
“Siamo tutti antifascisti”, urlano sotto il palazzo simbolo del potere legislativo, scelto perché la loro non è solo una manifestazione contro Roma ma anche contro la politica locale che – dicono – non interviene sull’edilizia scolastica.

Sa Cida in 1 Minutu
Ambiente e Energia
Monte Grighine: mortu unu àteru grifone in Fordongianus Sa pèrdida de su de duos esemplares amparados in paritzas dies causat preocupatzione manna pro sa biodiversidade. (L’Unione Sarda)
Portu Turres: sas pale eòlicas noas e sa protesta Sos ativistas protestant in su portu contra a sa scaricada de sas turres eòlicas destinatadas a sos progetos. (L’Unione Sarda)
Cummissione pro s’Energia: auditzione de sos assessores regionales Sos assessores de s’Indùstria, Ambiente, Entes Locales e Agricoltura auditos pro sas polìticas energèticas. (Consìgiu Regionale de sa Sardigna)
Renovàbiles: menos palas in zonas amparadas e prus poteres Sas normas noas facilitant sos progetos energèticos e amiant sos poteres pro sas trivellatziones in su stadu. (Il Sole 24 Ore)
Sardigna: sutzessu pro sos grifones arribau de su capovaccaio Resessida manna pro sos progetos de reintrodutzione de sas ispètzies amparadas de rapinadores in s’ìsula nostra. (Gruppo d’Intervento Giuridico)
Polìtica & Affàrios
Casteddu: ses milla persones in corteu pro sa Palestina Manifestatzione manna in sas carreras de su tzentru de sa tzitade pro pedire sa pache e s’amparu de sos dritos. (L’Unione Sarda)
Pastores sardos: sa protesta pustis de s’addòbiu regionale S’arrabiadura de sos traballadores de su campu chi ammustrant sa farta de respostas concretas pro su setore agrìcolu. (SardiniaPost)
Mare sardu: zona periculosa pro proas e tiri a fogu Ativitades militares e esercitatziones marìtimas causant restriduras e avertimentos pro sa navigatzione in su mare sardu. (L’Unione Sarda)
Casteddu: istudiantes agredidos cun elmos e cadenas in tzitade Denùntzia grave pro sa violèntzia contra a sos giòvanos atacados in sa capitale sarda. (L’Unione Sarda)
ASL de Casteddu cundannada: torrat su diretore sanitàriu Su Tribunale at cunsideradu illegìtima sa revoca de s’incàrigu e at cunfirmadu su rientro de su dirigentu. (L’Unione Sarda)
Todde defendet a Schael, su diretore generale indagadu Sa Presidenta de sa Regione afirmat chi sa chistione pertocat sas aulas giuditziàrias e non sa polìtica. (L’Unione Sarda)
Einstein Telescope: finantziamentos pro domos in Barbagia Sa Regione destinat risorsas pro amparare sos tzentros istòricos de Lula, Bitzi, Onanì e Orune. (SardiniaPost)
Renovàbiles: scontró intre sa Meloni e sa Todde Sa presidenta Todde arrespundet a sas acusas de su Guvernu defendende sas normas regionales contra a sa ispeculatzione. (L’Unione Sarda)
Eletziones in Sardigna: listas e nòmines pro sos partidos Anàlisi polìtica subra de sas alliantzas noas e sas ipòtesis de candidatura de Christian Solinas cun sa Lega. (La Nuova Sardegna)
Riformatori Sardi in Aristanis: abertura a su nucleare nou Su partidu polìticu s’atòbiat in Aristanis e ammustrat sa positzione favorable a sa tecnologia nucleare noa. (LinkOristano)
Turismu in Sardigna: crèschida de su 4,6% in sos primos meses Cumprovada una crèschida de sas presèntzias turìsticas in s’ìsula in sos primos oto meses de s’annu. (L’Unione Sarda)
Produtividade econòmica: sa Sardigna intre sas ùltimas in Itàlia Sos datos ammustrant dificultades mannas pro sa produtividade e sa tenidura econòmica de sas impresas sardas. (L’Unione Sarda)
Cultura e Sociedade
Pùblicadu su de tres lìbros de grammatica de Mario Puddu L’òpera noa de Mario Puddu de grammatica cuntrastiva intre sa limba sarda. (Logudoro Live)
Nave nuràgica ambragada suta de su stàini de Cràbas Provas de importu archeològicu e istòricu ammustrat una nave antiga a suta de su ludu de s’istàini. (La Nuova Sardegna)
Speràntzia de bida in Sardigna prus bàscia de s’Itàlia Malgradu sa presèntzia de medas tzentenàrios, sos datos ammustrant una mèdia de bida prus bàscia pro sos sardos. (L’Unione Sarda)
Pòpulu corsu: sa deliberatzione de s’Asemblea de Còrsica Documentu istòricu de su 1988 subra de su reconnoschimentu politicu e culturale de sa natzione corsa. (Corsica Infurmazione)
Òstricas in sos nuraghes: sas abitudines de tremilla annos faghet Iscubertas archeològicas ammustrant chi sos sardos antigos mandigaiant mariscos in sas turres issoro. (L’Unione Sarda)
Mùsica traditzionale e poesia: sa proposta de lege noa Sa Cummissione Cultura esàmminat sa norma pro amparare e valorizare sas artes populares e tradicionales de s’ìsula. (NewSarde)
Suns Europe: presèntzia de sas comunidades linguìsticas minoritàrias europèas Suns Europe, presentes Sardigna, Friùli, Paìsos Catalanos, Galìtzia, Euskal Herria, Cymru e Nediške doline totus impare. (Facebook)
Le spericolate inchieste della Nuova Sardegna

Immagini: Pagina FB di Manu Invisible
I testi in sardo sono tradotti dall’AI, ma sono corretti e confermati dall’autore (segnalate eventuali errori)
Is testus in sardu funt bortaus de s’AI, ma funt currìgius e cunfirmaus de s’autori (sinnalai-sì chi ddoi at faddina)















