Lunis, su 25 de austu: a is otu e mesu de mangianu nc’at friscura e su bentu estu, unu pagu bregungiosu, nosi carìnniat is trempas. In sa pratza de su de Is Ùrigus però, sulat un’àteru bentu puru: su de sa rebbellia. Sa partetzipatzione de sa comunidade est manna in custa die intregada a sa protesta contras su progetu de una discàrriga de refudos ispetziales in comunu de Santu Giuanni Suèrgiu. Semus totus in cue, òmines e fèminas, mannos e minores, santuannesos e foresos pro una cosa ebbia: a fàghere intèndere sa boghe nostra contra a su progetu de sa discàrriga chi diant bòllere fàghere in cue, a pagu tretu dae sa biddighedda santuannesa de su de Is Ùrigus, in su giassu connotu comente “Su girì de sa murta”.
Sa prutzessione de protesta partit e camminamus pro unu tretu chi no est longu meda. Lòmpidos a su campu isportivu de s’iscuadra locale, mancant una pariga de centu metros e semus in su giassu: cudda gava chi diant chèrrere a dda prènnere de refudos; e a pagu tretu ddoe at domos, bìngias, olivàrios, ortos, unu parcu pro is pitzinnos. Est unu logu chi at tentu àteras fertas. A pagu tretu ddoe est sa discàrriga de Carbònia: nde lompet s’atùfidu. E un’àtera minore est in cue, a pagu tretu, in localidade “Sa Turrixedda”. Benit de si preguntare: “ma no est bastante su chi amus dadu, su chi amus passau?”.
Immoe però semus orròschidos, amus baliadu fintzas tropu. Is mallieddas e is istrisciones ddu narant craru: “Su benidore nostru no est unu refudu”. E duncas est custu su chi bolimus fàghere, cumintzende cun custa manifestatzione: fraigare unu benidore diferente in ue non depimus pèrdere sa salude pro una pariga de postos de traballu; bolimus unu benidore in ue is atividades rispetant su territòriu nostru e sa genti chi ddoe bivet. Semus totus unidos, populatzione e amministratzione e bolimus chi su passadu no si repitat. Cantas fertas at tentu giai su territòriu nostru e cantu male amus patidu in pedde nostra?
In is interventos ant tocadu su chi est su sutzu de sa chistioni: est a si sètzere pro pensare a una manera noa de isvilupu, avalorende su chi si podet imparare dae su connotu: su pastoriu, sa massaria e totu sa richesa primàrgia chi podet istrinare sa terra nostra, traballende•dda. Amus finas pigau de petus sa chistione de is refudos: sunt chimbant’annos chi is indùstriasde Portovesme produsint iscartos de lavoratzione e su Sulcis est prenu de custas discàrrigas chi sunt naschidas pro ddos collire.
Si bolimus sarvare su Sulcis dae custu disacatu mannu est a pensare a unu programma econòmicu diferente, trunchende is alas a chini diat bòllere ispeculare in terra nostra chene tènnere rispetu de su territòriu e de sa salude de sa gente. Custa batalla andat a si pònnere paris a is àteras chi, si andamus a bìdere bene, tenet solu unu nùmene: colonialismu. Tando non podimus non mentovare àteras atividades puru chi toscant, avelenant su Sulcis e sa Sardigna intrea: is fàbbricas de bombas, is tzerachias militares, s’ispeculatzione energètica, su turismu estrativu.
Podet èssere s’ocasione de pigare s’acuntèssida comente un’arbèschida noa, in ue podimus pigare cuscèntzia, totus, de sa chistioni sarda, est a nàrrere a cuddu bisu mai cumpridu de èssere meres in terra nostra, “lìberos, rispetados, uguales”. Su Sulcis gherrat: at a èssere prus mannu meda de a nois s’inimigu chi bolimus istrumpare. Nois però no dd’amus timidu ca fortzis, est pesende•si•nde de a beru unu bentu nou.
