Is datos publicados dae s’ISTAT in contu de imparu iscolàsticu in Itàlia ant bogadu a campu resurtados drammàticos pro su chi pertocat sa Sardigna. Sa gioventude sarda nd’essit a pìgiu comente sa prus pòbera a livellu educativu de su stadu italianu intreu.
Is problemas de s’iscola sunt medas e sunt connotos dae annos e annos. S’iscola italiana in Sardigna at tentu efetos positivos – nessi pro unu perìodu – in contu de inclusione sotziale e alfabetizatzione de massa, ma est istada fintzas un’aina de sutamissione e unu fatore de subalternidare poderosu. Totu su chi at importàntzia, in sa relata intre iscola e comunidade de riferimentu, in Sardigna non bi funtzionat. Chi siat sa trasmissione de informatziones e cumpetèntzias, chi siat sa chistione linguìstica, chi siant is problemas de su “dimensionamentu”, de is infrastruturas, de is trasportos, su cuadru cumplessivu chi tenimus est malu a beru.
A sa polìtica sarda totu custu no interessat nudda. Fintzas custas ùrtimas noas a subra de sa poberesa educativa no ant provocadu peruna reatzione, in su Palatzu. S’impressione est chi a su tzetu polìticu nostru non li faghet dolu etotu sa tontesa de sa gente, e mescamente de sa gioventude. Antzis, paret chi apat interiorizadu sa règula chi in is annos de sa sarda rivolutzione Frantziscu Nàtziu Mannu atribuiat a is piemontesos in cunfrontu a is sardos: lis torrat a contu cun gente tzega a tratare.
B’est unu càrculu, in custa conditzione de s’iscola in Sardigna e in su funtzionamentu malu suo. Unu càrculu chi podimus definire a su mancu tzìnicu, a livellu brutale, si non criminale etotu.
Is efetos de sa poberesa educativa sunt medas e totus malos. In Sardigna sa gente, fintzas sa chi istudiat e de prus puru sa chi no istudiat, no ischit nudda de sé, de s’istòria sua, de sa geografia sua, de sa cultura sua. Custu fatu cumportat chi a una banda su tzetu istruidu si ghetat a sa cultura italiana (sa chi podet connòschere pro mèdiu de s’iscola e de is mass mèdia) comente a s’ùnica bona e legìtima, mentras a s’àtera banda is tzetos pagu iscolarizados bivent una cunditzione de depressione culturale e de disorientamentu tzivile chi non bastat sa cultura traditzionale a cumpensare. Ca is mass mèdia italianos faghent galu prus dannu in is grupos sotziales mantesos in foras de su spàtziu egemonizadu da sa cultura italiana istitutzionalizada.
Una chirca de su sotziòlogu frantzesu Félicien Faury, chi at istudiadu in particulare s’eletoradu frantzesu de dereta (cussu chi sustenit su partidu Rassemblement national), at mustradu comente s’esclusione iscolàstica e sa poberesa educativa ant efetos deretos a subra de is ideas e is positzionamentos polìticos de sa gente.
In Sardigna su grupu sotziale chi at unu sentidu prus negativu cara a sa cultura populare, a sa limba sarda e a is tzetos sotziales non urbanizados, est su chi si reconnoschet in su tretu de su progressismu borghese, in sa propusta eletorale de su PD e de su tzentru-manca italianu. Podet pàrrere unu paradossu, ma custu est. No chi is àteros siant mègius. Ma sa dereta italiana in Sardigna est istada semper prus atenta a non si presentare comente su riferimentu de is tzetos istruidos e at semper mantesu una manera da fàere e de chistionare prus simple. In realidade, fintzas custu est unu problema mannu, ca at favoridu sa durada longa de is raportos clientelares comente forma ordinària de sa polìtica, cun, in prus, in custos annos, una dose benenosa de populismu.
Sa calidade mala de sa polìtica sarda – de *totu*sa polìtica sarda – nde falat comente efetu liniare e immediadu dae sa calidade mala de s’iscola italiana in Sardigna. No est sceti custa sa causa, ma est una de is càusas prus fortes.
Cando nos pregontamus proite sa Sardigna s’atzapet galu oe in custa cunditzione aici mala, un’ograda a sa chistione iscolàstica deo nche la dia ghetare.Su fatu de no la chèrrere afrontare nos ponet in una positzione mala a beru e favoressit sceti su peus de sa polìtica, sena favorèssere in peruna manera sa solutzione de is problemas struturales e stratègicos nostros.
Imàgini: ilpuntoquotidiano.it
