A si torrare a leare sa paràula pro decolonizare su presente: intervista a Màuru Piredda in contu de “Sa Pratha ‘e sa Limba”

In Thiniscole sa limba sarda torrat a sa pratza

No est un’esercìtziu de folklore nostàlgicu e nemmancu su de milli adòbios pro espertos de limba. In Thiniscole, dae su 31 de Austu a su 4 de Cabudanni, sa limba sarda torrat a occupare s’ispàtziu polìticu suo naturale: sa pratza. Cun “Sa Pratha ‘e sa Limba”, s’Unione de is Comunos de su Monte Arvu, sa Pro Loco e Istellas Events proponent chimbe seradas informales in sa Pratha ‘e Marcatu (de is 21:00 a is 22:30) pro nche barigare su barrancu chi impidit a is generatziones noas de faeddare sa limba de sa bidda issoro.
In contu de custu progetu apo bòfidu intèndere a Mauro Piredda, operadore de s’isportellu linguìsticu locale. Is isportellos linguìsticos ddos at ativados sa Regione Sardigna cun sa Lege 482/99 e sa L.R. 22/2018.


Cherimus torrare a su sardu sa naturalesa sua de limba de sotzialidade, bia e atzessìbile a totu cantos

Riccardo Pisu Maxia:
Màuru, movamus dae s’essentziale. In unu cuntestu signadu dae dècadas de assimilatzione culturale e minorizatzione linguìstica, ite valore tenet su portare su sardu a pratza?

Màuru Piredda:
Dia chèrrere nàrrere una cosa deretu. Cando cun sos cumponentes de sa Pro Loco e cun sos pitzocos de Istellas amus pensadu a custa cosa, l’amus fatu ischende chi cun su tempus cussa pratza no est prus sa matessi chi sos thiniscolesos ant connotu finas a carchi deghènniu a como (e deo chi in Thiniscole non bi so crèschidu no l’apo mai connota comente mi la contant). A inghìriu suo b’aiat una rete de butegas de cada genia chi oe, a dolu mannu non b’est. A parte de sero gente meda essiat dae domo e, sena si dare apuntamentu perunu (non b’aiat telefoneddos), andaiat a cue ischende de b’agatare àtera gente. Istende·bi paris a oras intreas. Duncas fintzas sa limba fiat prus bia. Est una làstima. Ma sigomente non podimus torrare a sa pratza de tando, nessi pro chimbe seros la cherimus prenare de gente cun sa còntiga de sa limba. Non chèrgio e non potzo nàrrere chi nde lu semus boghende nois, su sardu, dae sa dimensione domèstica: sos thiniscolesos non fiant isetende custu eventu pro faeddare in sardu in carrera o in butega ca parte manna de issos est cosa chi faghet a fitianu (e cun praghere mannu los intendimus). Petzi cherimus torrare a su sardu sa naturalesa sua de limba de sotzialidade, bia e atzessìbile a totu cantos ponende paris in su matessi logu locutores de onzi ‘etu e cun cumpetèntzias linguìsticas diferentes. Cale mègius logu de una pratza?


R.P.M.: In sa sotziedade sarda b’at una truncadura crara: giòvanos meda cumprendent sa limba ma duritant a la faeddare, belle blocados dae un’ispètzia de ànsia de prestatzione induida. Custa initziativa bostra comente cheret agire pro ismenguare custa asimmetria?

M.P.: Est pròpiu custu su chiu de s’allega. Sa pratza podet èssere un’ispàtziu discansosu e privu de giudìtziu. Sos giòvanos chi lu cumprendent tenent a s’ispissu sa timoria de si faddire in contu de pronùntzia o de sintassi. B’est a beru su perìgulu chi calicunu lis “tiret sas origras” narende·li chi «non si narat gai», chi «parites istorchende», chi «menzus faeddate in italianu si non connoschites su sardu». No amus bisòngiu de custa “pedagogia”. Sos chimbe azòvios ghiados serbint a creare un’ambiente amparadu, unu percursu continu ue su passàgiu dae sa cumprensione passiva a sa produtzione orale potzat essire a campu in manera naturale, sena curretziones tzensòrias o pedantismos. Comente “mission” de “Sa Pratha ‘e sa Limba” amus seberadu “Est sa limba tua, non timas”. E tando non timamus!


R.P.M.: A s’ispissu si tirat a reduire su ruolu de is Ufìtzios Linguìsticos a una sola funtzione burocràtica de tradutzione de atos o de cartellonìstica bilìngue. Cale est imbetzes sa portada sintzilla de su traballu in su territòriu de S’Ufìtziu de s’Unione de is Comunos de su Monte Arvu?

M.P.: Sos ufìtzios de sa Limba Sarda naschent comente presìdios operativos de amparu e normalizatzione linguìstica. Deo so de acordu pro chi sa burocratzia faeddet in sardu, unu sardu galanu e fluente pro chi sa tzitadinanztia retzat cun praghere su chi s’amministratzione pùblica dat a ischire o disponet. Ma est beru chi sa tradutzione istitutzionale est petzi una tessera de su mosàicu. Un’ufìtziu de sa limba sarda acumprit a su ruolu suo si resessit a pònnere paris su back office (dae sas chircas a sas tradutziones), su front office (dae sas consulèntzias diretas a sos apuntamentos cun s’utèntzia) e su de chèrrere istare in foras de s’ufìtziu matessi, chirchende issu de lòmpere a cada cugione de sas comunidades. S’Ufìtziu nostru est subracomunale e duncas semus fintzas istudiende comente lòmpere mègius a sas àteras oto biddas de s’Unione mancari cun duos operadores ebbia. Serrende·la, su còmpitu nostru est a gherrare pro chi su sardu non siat unu repertu de su passadu ma istrumentu modernu, inclusivu e projetadu cara a su benidore. Cun s’eventu de Thiniscole, torrende a su tema, cheret pònnere paris soberania linguìstica e prassi fitiana: si torramus a conchistare sas pratzas amus a ischire contare su mundu cun sa boghe nostra.


RPM: Gràtzias Màuru

MP: Gràtzias a tie

Google Siti Preferiti
Cumpartzi • Condividi

Lascia un commento / Cummenta

I commenti saranno sottoposti ad approvazione prima della pubblicazione.

Il tuo indirizzo email non sarà pubblicato. I campi obbligatori sono contrassegnati *

Captcha in caricamento...